tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu psikolog çerkezköy psikolog saray psikolog malkara psikolog lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog çorlu psikolog çerkezköy psikolog saray psikolog tekirdağ psikolog çorlu psikolog çerkezköy psikolog saray psikolog tekirdağ psikolog çorlu psikolog çerkezköy psikolog saray psikolog tekirdağ psikolog çorlu psikolog çerkezköy psikolog saray psikolog tekirdağ psikolog çorlu psikolog çerkezköy psikolog saray psikolog tekirdağ psikolog çorlu psikolog çerkezköy psikolog saray psikolog tekirdağ psikolog çorlu psikolog çerkezköy psikolog saray psikolog

tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu psikolog çerkezköy psikolog saray psikolog malkara psikolog lüleburgaz psikolog

MAKALELERİMİZ

GÜNCEL YAZILARIMIZ

Önce oyun sonra oyuncak seçimi

ÇOCUĞUN SAĞLIKLI BİR BEYİN ve KİŞİLİK GELİŞİMİ İÇİN
ÖNCE OYUNU SONRA OYUNCAĞI SEÇİN

Ebeveynlerin hayatları, bir bebek sahibi olacaklarını öğrenmelerinden sonra pembe, mavi, yeşil, sarı…gibi birçok rengin dünyalarına girmesiyle değişmeye başlar. Bir süre sonra ebeveynler kendi seçimleri doğrultusunda büyümeye başlayan bebekleri için rengârenk, sesli-sessiz, yumuşak-sert gibi çeşitli oyuncakların alımına yönelir.
Bu renkli ve çeşitli oyuncak dünyası elbette ki çocukların en çok dikkatlerini çeken ve çocukları mutlu ettikleri düşünülen masum bir dünya gibi görünebilir. Ancak oyuncaklar çocukların oyun ihtiyacını karşılayan asıl doyurucu araçlar değillerdir. Oyunun içeriği, kalitesi ve çocuğa hitap biçimi çocuğun beyin ve kişilik gelişimine doğrudan etki eden ve çocuğun duygusal gelişimine iyi gelen asıl ana faktör olurken, oyuncaklar ise sadece yardımcı birer materyaldir.

Bu nedenle önemle üzerinde durulması gereken nokta, çocuk için oyuncak seçiminden önce çocuğun ihtiyaçlarına hitap eden doğru oyunun seçilmesi gerektiğidir. Ancak karşımızdaki çocuğun nasıl bir oyuna ihtiyaç duyduğunu anlayabildikten sonra gerekli oyuncak seçiminin yapılmasına ya da almayı planladığımız oyuncağa gerçekten çocuğun ihtiyacı olup olmadığına karar verilebilir.

PSİKOLOJİ DÜNYASI ÇOCUK İÇİN DOĞRU OYUN SEÇİMİNİ NASIL BELİRLİYOR?

Çocuğun asıl ihtiyacını yansıtan doğru oyun seçimini yapabilmek üzerine pek çok bilimsel araştırma yürütülmektedir. Theraplay Oyun Terapisi alanında yapılan çalışmalar; oyun üzerinden ebeveyn-çocuk ilişkisini, diğer sosyal ilişkilerini ve çocuğun duygularını iyileştirdiği; oyunun içeriğini çocuğun gelişim yaşı değil, duygusal ihtiyaçları ve duygusal gelişiminin belirlediği sonucunu çıkarmaktadır. Birçok ebeveyn çocuğun oyun ve oyuncak ihtiyacını karşılarken genel olarak çocuklarının yaş gelişimini göz önünde bulundurarak aslında çocuğun duygusal dünyasındaki ihtiyacını fark edemeyebilmektedir.

Sağlıklı ebeveyn-çocuk ilişkisini temel alan Theraplay Oyun Terapisi alanında yapılan bilimsel çalışmalar, ebeveynlerin bu konu hakkındaki tutumları üzerine oldukça fazla çalışmalar yürüterek dikkati doğru oyun ve aktivite seçimi üzerine çekmektedir. Yapılan araştırmalar, günlük koşuşturmaların içerisinde kalan meşgul ebeveynlerin, çocukların şu anki ihtiyaçlarına odaklanamadıkları duygusal doyum vermede yetersiz kaldıklarını göstermektedir. Bu durumda ağlayan bir çocuğun karşısında ebeveynin çocuğun o anki problemini anlayıp duygusal ihtiyacını karşılaması gerekliliği ile sınır ve otorite koyma arasındaki ayrımı yapamamalarına neden olmaktadır. Aslında bu durum anne-babaların yetersiz bir ebeveyn olduğunu göstermemektedir. Çünkü ebeveynler aslında çocuklarını ileride başarılı ve mutlu bir yetişkin yapma çabası içinde yine çocukları için yoğun mücadele vermektedirler. Ancak bu durum, ebeveynlerin daha fazla görev üstlenerek çocuklarıyla oyun zamanını azaltmalarına neden olmaktadır. Çocuklarının nasıl bir çocukluk yaşadıklarını o renkli oyuncaklar arasına bırakarak gözlerinden kaçırmaktadırlar. Bu durum genelde “Çocuğumuz için para kazanıyoruz. Onun başarılı bir çocuk olması için uğraşıyoruz. Bizim çocuklukta alamadığımız oyuncakları ben çocuğuma alıyorum.” gibi ebeveyni sadece maddi yeterliliğini hissedebilme ve bu şekilde çocuğun duygusal ihtiyacını da karşıladığı düşüncesine itebilmektedir.

Ancak işler bir süre sonra ters gitmeye başlamaktadır. Ebeveynler çocuklarına baktıklarında bir sürü oyuncağı olmasına karşın paylaşımcı olmayan, yaşıtlarıyla eğlenceli oyunlar oynamayı sürdüremeyen, öfkeli, saldırgan, inatçı ve uyumsuz davranışlar gösteren ya da içe kapanık ve üzgün duygu durum hali içerisinde görebilmektedirler.
Bu kadar oyuncak bolluğu içinde bu gibi olumsuz davranışlarla karşılaşıldığında, doğrudan çocuğun hayatındaki iyileştirici oyun faktöründe bir şeylerin sağlıklı ilerlemediği ve bu durumun çocuğun sosyal ilişkilerine olumsuz şekilde yansıdığı düşünülebilir. Çocuklarda görülen bu gibi davranış problemlerinde analiz edilen ilk nokta çocuğun ebeveyniyle nasıl oyun oynadığı ve nasıl bir ilişki sürdürdüğüdür.

THERAPLAY OYUN TERAPİSİNDE OYUNUN BİLİMSEL ANALİZİ

Psikoloji dünyasının her ekolünde hemfikir olarak oyun; canlı bir iletişim aracı, çocuğun kişiliğini ve ilişkilerini doğrudan etkileyen anlamlı bir süreç olarak tanımlanmaktadır. Bu duruma bilimsel açıdan yaklaşan Theraplay Oyun Terapisi, çocuğun sağlıklı beyin gelişiminin tamamlanabilmesi için, oyun içinde 3 önemli boyut göz önünde bulundurulması gerektiğini vurgulamaktadır.

Uyumlanma: Ebeveyn-çocuk ilişkisinde özellikle bir annenin çocuğunun ne yaşadığını anlamasındaki ilk adım, kendisini çocuğun duygu ve hareketleri ile uyumlandırabilmesidir. Çocuk anne ile beraberken, çocuğun gülümsediği zamanlarda anne gülümsemiyorsa, çocuk annenin gözünün içine bakarken anne çocuk ile göz teması kurmuyor ise, ilişkide uyumlanma gerçekleşmiş sayılmamaktadır. Evin günlük koşuşturmaları, iş hayatı ve yetebilme-yetişebilme kaygısı ile kendi dünyalarında kaybolmuş olan ebeveynlerin odak konuları o an çocuklarıyla geçirdikleri an olmadığı için çocuklarıyla uyumlanmayı yaşayamamaktadırlar.

Uyumlanma, annenin hamilelik döneminden itibaren başlayan bir süreçtir. Bu nedenle bir çocuk bebekliğinden itibaren annesinin kendisi ile nasıl uyumlandığına bakarak kendi yüzündeki ifadelerini öğrenebilmektedir. Yani çocuk bebeklik sürecinde gülerken anne de ona aynı düzeyde gülebiliyorsa, bebek güldüğünü öğrenmektedir. Böylece ebeveynler, çocuğun bebeklik sürecinden itibaren çocuğun hayatında bir ayna görevi üstlenmiş olarak, çocuğa kendi davranışlarının farkındalığını kazandırmada önemli rol oynamaktadırlar.

Empati: Bir çocuğa empati kurmayı öğretebilmek için, ebeveyni olarak önce anne-babasının onunla empati kurabildiğini göstermek gerekmektedir. Empati, çocuğun içinde bulunduğu yaş dönemi, o anki koşulların kendisini nasıl etkilediğini hissedebilecek şekilde duygu-düşünce ve ihtiyaçlarını anlayabilmek adına ebeveynlerin kendilerini çocuklarının yerine koyarak çocuğun algı penceresinden olayı değerlendirebilme yetisine çocukla kurulan empati denilmektedir. Tanımından da anlaşılabileceği gibi empati kurma becerisi çocuğa anlatılarak değil, deneyimleterek ve model oluşturarak çocuğun zaman içerisinde kazanabileceği bir beceridir. Aynı zamanda empati becerisi ebeveynin çocukla uyumlanmayı sürdürebilmede önemli rol oynayan ve daha sonrasında da çocuğun olumsuz davranışlar geliştirmesinde önleyici etken oluşturan bir kalkan görevindedir.

Yansıtma: Ebeveynin çocukla olan ilişkisinde, çocuğun davranışlarının karşısındaki kişiye ne hissettirdiğine yönelik neden-sonuç ilişkisini kurup çocuğa, bu ilişki örüntüsünü anlayabileceği bir dille anlatabilme becerisine yansıtma denilmektedir. Bir annenin çocuğuna “Bu oyuncağı kaldırınca, ağlamaya başladın. Bu davranışım seni çok sinirlendirdi.” ya da “Bu eşya sana zarar verebilir. Sana zarar gelmesinden korktuğum için o eşya ile oynamana izin vermiyorum” gibi açıklamalar birer yansıtma örneğidir. Böylece çocuk ebeveyninin yaptığı yansıtma sayesinde kendi davranışlarıyla yüzleşerek, duygusal olarak ne hissettiğinin anlaşıldığını hissederek, hem de davranışlarının nasıl yorumlandığını ve bu davranışların ne gibi sonuçlar doğurduğunu görerek öğrenebilmektedir.

Theraplay Oyun Terapisi alanına göre; çocuğun ihtiyacı olduğu sanılarak alınan onlarca oyuncak, “uyumlanma, empati, yansıtma olarak açıkladığımız üç önemli boyutun içerisinde yer alan ebeveyn-çocuk arasındaki iletişim gibi geribildirim vermez. Örneğin; Çocuk bebeğini yere attığında oyuncak bebeği ona duygusal bir geri bildirim veremez. Bu nedenle çocuk oyuncağı ile tek başına oynarken oyuncaktan herhangi bir uyumlanma, empati ve yansıtma görmediği için ilk başlarda masumca başlayan olumsuz davranışlar büyüdükçe daha büyük bir davranış problemine dönüşebilmektedir. Bu nedenle bilinçli bir ebeveyn olarak çocuğun gelişimini takip ederken özellikle ona dokunarak bu mesajları verebilmek büyük önem taşımaktadır. Çocuğa yapılan sağlıklı dokunuşlar, ebeveynleri tarafından fark edilen bir çocuk olduğunu, önemsendiğini, sevildiğini, aralarında bağlı bir ilişkinin bulunduğu mesajlarının çocuğun bilinçaltına girmesinde yardımcı olmaktadır.
Bu nedenle çocuklukta oynanan ve çocukların ruhuna iyi gelen eski oyunların hepsinin aslında beraber uyumlanma, yansıtma ve sağlıklı dokunmalar içeren oyunlar olduğu dikkat çekmektedir.
Saklambaç oyununda sırtına dokunarak sobeleme, kovalambaç oyununda yakalama, evcilik oyunundaki dokunmaların, karşılıklı el çırpma oyunlarının çocuğun sağlıklı beyin gelişimini ve kişiliğini besleyen dokunsal içerikli oyunlardan sadece bir kaçı olarak hatırlanmaktadır.

Tüm bu bilgiler ışığında, çocuğun doğumundan itibaren yaş gelişimine bağlı olarak hangi oyunları oynaması gerektiği sorusunun cevabının, ebeveynlerin zihninde teorik bilgi olarak kalmasının hiçbir sakıncası yoktur. Ancak benim bebeğimin ya da çocuğumun duygusal olarak nasıl bir oyuna ihtiyacı var sorusunu sormayı unutmak çocuğun hayatını zorlaştıracak bir duruma gelmesine neden olabilir. Bu nedenle oyun ve oyuncak seçimleri konusunda oldukça hassas davranmak gerekmektedir.

Yazımız annebebek dergisinin Haziran 2018/06 Sayı:210 basımında yayımlanmıştır.

Uzman Klinik Psikolog

Burcu Yarapsanlı ZAYİM