tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu psikolog çerkezköy psikolog saray psikolog malkara psikolog lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog çorlu psikolog çerkezköy psikolog saray psikolog tekirdağ psikolog çorlu psikolog çerkezköy psikolog saray psikolog tekirdağ psikolog çorlu psikolog çerkezköy psikolog saray psikolog tekirdağ psikolog çorlu psikolog çerkezköy psikolog saray psikolog tekirdağ psikolog çorlu psikolog çerkezköy psikolog saray psikolog tekirdağ psikolog çorlu psikolog çerkezköy psikolog saray psikolog tekirdağ psikolog çorlu psikolog çerkezköy psikolog saray psikolog

tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu psikolog çerkezköy psikolog saray psikolog malkara psikolog lüleburgaz psikolog

MAKALELERİMİZ

GÜNCEL YAZILARIMIZ

Çocuklara Terörü Anlatabilmek

ÇOCUKLARA TERÖRÜ ANLATABİLMEK

Ülkemizin terör baskısı yaşadığı son günlerde neredeyse doğudan batıya var olan herkesin ve her kesimin gündeminde terör haberleri yer almaya başlamıştır. Son zamanlarda terör baskısı ile ilgili yapılan araştırmalarda terörün kendini hissettirme yönteminde şekil değişikliği olduğu da gözden kaçmaz bir gerçek olarak karşımıza çıkmaktadır. Eski yıllarda dağlarda varlığını hissettiren terör, son yıllarda ise şehir merkezlerinde, ülkenin güvenliğini ve adaletini temsil eden karakol, polis merkezleri ve adliye binaları gibi alanlarda toplumun içinde can ve mal güvenliğinde büyük tehdit oluşturmaya başlamıştır. Böylece terör mensupları, terörün amacını simgeleyen korku, baskı, sindirme ve yıldırma politikalarını toplumun üzerinde uygulamaya daha çok çalışmaktadır. Bu durumda ise etkilemeye çalıştıkları kesim yetişkin kesimi olduğunda terör bütün bir toplum üzerinde amacına ulaşmış sayılacaktır. Çünkü çocuklara umut aşılayan, mutlu olmalarını sağlayan, eğiten ve güven veren kişiler yetişkinlerdir. Bu süreçte yaşadığımız olaylar karşısında korkan, soğuk kanlılığını bozan, panikleyen yetişkinler olunduğunda bu duygular daha yoğun bir şekilde çocuklara bulaşır ve daha ilk yıllardan itibaren karamsar düşünen, umutsuz yapılı çocukların yetişkin olmasını sağlamış oluruz. Böylesi bir durum ise, uzun vadede bir toplumu içten yıkmanın en etkili psikolojik silahı olarak açıklanabilmektedir. Çocukluğundan itibaren umutsuz, korkak ve inançsız yetişen bir nesil yetişkinliğinde kendi çocuklarına daha farklı olumlu duyguları yansıtamaz ve böylece terör baskısı karşısında savunmasız hale gelerek dirençli yapı yerine çökkün, korkak, zayıf,kabullenici ve itaatkar yapı geliştirilir. Bu nedenlerden dolayı, son zamanlarda toplumun içinde hissettirilmeye çalışılan terör baskısını çocuklara doğru şekilde anlatabilmek çok önemlidir. Çocuklara terörü anlatırken çok dikkatli olunması gereken bazı noktalar vardır. Bunlar şu şekilde sıralanabilir:

  1. Öncelikle çocukların yanında mümkün olduğu kadar terör haberlerini izlemekten ve konuşmaktan kaçınmak gereklidir. Özellikle çocuğun yaşı ne kadar küçük olursa izlediği ve dinlediği haberlerde geçen olayları bir yetişkin gibi neden-sonuç ilişkisine dayalı düşünemeyeceği için hayal dünyasında duyduklarını çok daha korkunç hale getirip olması gereken çok daha fazla korku duygusunu yaşaması mümkün olabilmektedir. Bu nedenle çocuğun korktuğu terör olaylarını anlayabileceği basit kelimelerle gerçekçi bir şekilde neden-sonuç ilişkisine dayandırarak anlatmak gerekir. Anlattıklarınızın sonunda ‘‘Şu an herşey yolunda. Biz güvendeyiz’’ gibi her zaman umut ve güven duygusuna değinmek çocukların algı dünyaları için çok önemlidir.
  2. Yaşanan terör baskısı ve olumsuz sonuçları karşısında yetişkinlerin bireysel kararlarını, kızgınlık içeren fikirlerini ve siyasi düşüncelerini çocukların yanında tartışmaktan kaçınmaları gereklidir. Çünkü duydukları ve gördükleri karşısında korku yansıtan çocuğa daha sonrasında güven vermeye çalışan cümleler söylemek, çocuğun güvenini daha da zedeleyecektir. Her şeyden önce paniklemiş, kızgın ve gelecekten umutsuz bir yetişkinin telkin edici sözleri birbiri ile çelişeceği için çocuğun kafasının daha da çok karışmasına ve korkmasına neden olacaktır.
  3. Çocuğun yaşı gereği anlamakta zorlandığı kelimeleri onun yaşı gözü önünde bulundurularak yaşına uygun biçimde açıklamak gerekir. Örneğin 12 yaşına kadar çocuklar soyut düşünemedikleri için terör kelimesinin anlamını anlamakta zorlanabilirler ve terörü sadece haberlerde duyduğu gibi somut düşünerek öldürme, silah, patlama, katliam, facia gibi kelimelerle anlamlandırıp, çıkardığı sonuçtan dolayı korkusunu çok yoğun bir şekilde yaşamasına neden olabilir. Böyle durumlarda çocuklar duyduğu haberleri genelleyerek kendi yaşadıkları sokaklardan, kalabalıktan ve çevreden korkmaya başlayabilmektedirler. Bu durum çocuklar için duygusal bir travmaya dönüşerek çocuklarda kaygı bozukluğu ve depresyon belirtileri şeklinde psikolojik sıkıntılar görülebilmektedir.
  4. Terör, insan duygularında neyi tahrip ediyorsa onu onarmak ve sağlamlaştırmak gerekir. Örneğin terör baskısı en başta insanların gelecek umudunu, güven hissiyatını ve bir millete, bir ülkeye ait olma duygusunu zedelemeleye çalışan bir süreçtir. Bu durumda çocukların hissettiği terör baskısında çocuklar, yetişkinlere göre daha güçsüz, daha kolay pes edici ve çökkün duruma gelebilmektedirler. Bu nedenle çocuklara gelecek umudunun, güven hissiyatının ve bir ülkeye-millete ait olma duygusunun olumlu şekilde pekiştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu durumda, terör yüzünden yaşanan kötülüklere karşı iyilik yapmaya çalışan kişilerin olduğu (polis, milli istihbarat, devlet büyükleri vb.), kötülük yapmak isteyenlerin sayısının iyilerden çok daha az olduğu, belli bir sürenin ardından her şeyin kontrol altına alınacağını vurgulayarak çocuğu rahatlatmak gereklidir.
  5. Çocuklar terörle ilgili korkularını ve endişelerini dile getirdiğinde ‘‘Sen bunları düşünme ya da Yok bir şey’’ gibi onların duygu ve düşüncelerini yok sayıcı cevaplar yerine duygularını ve düşüncelerini anlamaya yönelik sorular sorabilir ve sordukları sorulara daha net cevaplar verilmesi gereklidir. Örneğin ‘‘Son zamanlarda yaşanan olaylarla ilgili kaygı duyuyorsun. Bu çok normal. Ama bizimle paylaşmak istediğin başka düşüncelerin var mı?’’ gibi sorular çocuğun anlaşıldığını, her şeyin kontrol altında olduğunu hissettirerek kendisinin güvende olduğu duygusunu pekiştirecektir. Böyle durumlarda bir çocuğun ebeveyni ne kadar soğukkanlı olmayı başarabilirse çocukta aynı düzeyde daha sakin ve güçlü kalabilmeyi sağlayabilmektedir.
  6. Çocuklar, haberlerde dinlediği ve izlediği olaylara karşı empati kurarak aynı olumsuz durumun kendisinin ya da ailesinin başına gelmiş ya da gelecekmiş gibi davranabilir. Bu durumda çocuğun duyguları yok sayılmamalıdır. ‘‘İzlediğin haberlerin seni çok etkilediğinin farkındayım. Ben de çok üzgünüm. Ancak şu anda yaşadığımız alanda güvendeyiz. Bu kişileri yakalamak için uğraşan kişiler var ve daha da iyi olacak’’ gibi telkinlerle empatinin durdurulmasını sağlamak gereklidir.
  7. Terör baskısını doğrudan üzerinde ve aile içinde yaşamış çocuklar ise gerekli tıbbi müdahale sonrası hiç vakit kaybetmeden psikolojik tedaviye de başlamaları gerekir. Çocuğun yaşadığı terör baskısı karşısında verdiği tepkilere göre psikolojik tedavi planlanmalı ve benzer psikolojik travma durumları ailenin diğer üyelerinde de görülebileceği için tedavide ailenin rolü de değerlendirilmelidir.

Uzman Klinik Psikolog

Burcu Yarapsanlı ZAYİM